Uzyskaj dostęp do tej i ponad 250000 książek od 14,99 zł miesięcznie
Niemowa to czwarta część cyklu kryminalnego z Sebastianem Bergmanem, policyjnym psychologiem i specjalistą od seryjnych zabójstw.
W domu w Torsby zostają zamordowani członkowie rodziny Carsltenów ‒ matka, ojciec i dwoje dzieci. Wszyscy zginęli od strzałów oddanych z bliska. Wkrótce po makabrycznym odkryciu na miejscu zjawia się Sebastian Bergman wraz z resztą ekipy z Krajowej Policji Kryminalnej.
Śledztwo jest skomplikowane, a napięcie wzrasta, kiedy jedyny podejrzany ginie zastrzelony z tej samej broni co Carsltenowie.
Detektywi odkrywają, że świadkiem morderstwa rodziny była dziesięcioletnia Nicole. Policja musi odnaleźć dziewczynkę, zanim zrobi to morderca.
Ebooka przeczytasz w aplikacjach Legimi na:
Liczba stron: 503
Odsłuch ebooka (TTS) dostepny w abonamencie „ebooki+audiobooki bez limitu” w aplikacjach Legimi na:
Tytuł oryginału: Den Stumma Flickan
Redakcja: Weronika Girys-Czagowiec Projekt okładki: Pär Wickholm Zdjęcie na okładce: Tyler Forest-Hauser/Moment Open/Getty Images, Sjo/E+/Getty Images, odcisk stopy najmłodszego syna Pära Wickholma Adaptacja okładki: Magdalena Zawadzka Aureusart Korekta: Maciej Korbasiński Redaktor prowadzący: Anna Brzezińska
Den stumma flickan © Michael Hjorth & Hans Rosenfeldt Published by agreement with Salomonsson Agency. Copyright © for the Polish translation by Maciej Muszalski Copyright © for the Polish edition by Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2024
Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark). Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku. Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.
Wydanie III
ISBN 978-83-8382-069-9
Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.
Nie wie, jaki to dzień tygodnia.
Na pewno wolne, bo wciąż ma na sobie piżamę, choć jest już po dziewiątej.
Wszyscy są w domu. Z dużego pokoju dobiegają dźwięki SpongeBoba Kanciastoportego.
Mama stawia na stole talerzyk z jogurtem i pyta, czy umył ręce po siusianiu. On kiwa głową.
– Chcesz kanapkę?
Nie. Jogurt wystarczy. Waniliowo-bananowy. Miał ochotę na Frosties, ale Fred dostał resztkę, więc musiał się zadowolić płatkami Havrefras. Mógł za to tuż po śniadaniu obejrzeć film na DVD. Wybrał Transformers: Dark of the Moon. Po raz kolejny.
Rozlega się dzwonek.
– Kto to może być o tej porze? – zastanawia się mama, idąc do drzwi.
On nie rejestruje nawet znajomego dźwięku naciskanej klamki.
Nagle słychać głośny huk, jakby ktoś przewrócił się w przedpokoju.
Podskakuje tak, że jogurt spada z łyżki na stół, ale nawet tego nie zauważa. Tata krzyczy coś niespokojnie z sypialni na górze. Jeszcze nie wstał z łóżka. Rozlegają się szybkie kroki.
Ktoś staje w drzwiach do kuchni.
Ma broń.
Teraz było ich dwie.
Jej było dwie.
Na zewnątrz i w środku.
Na zewnątrz nadal się poruszała.
Wbrew sobie, ale z determinacją. Wpajana jej w szkole zasada, że kiedy się zabłądzi, trzeba czekać w jednym miejscu, kłóciła się z instynktowną chęcią ucieczki.
Czyżby zabłądziła?
Nie do końca wiedziała, gdzie jest, ale wiedziała, dokąd idzie. Pilnowała, żeby cały czas słyszeć samochody. Wychodziła z lasu, szła wzdłuż drogi i chowała się, kiedy coś nadjeżdżało. Widząc tablicę informacyjną, sprawdzała, czy nadal idzie w dobrym kierunku, po czym znikała między drzewami. Dzięki temu nie błądziła. Nie miała powodu siedzieć w miejscu. Tym bardziej że było zimno. Przenikliwy ziąb skłaniał do dalszej wędrówki. W ruchu nie czuła się przemarznięta. Nie była tak głodna. A więc szła dalej.
W środku była spokojna.
Przez jakiś czas biegła. Na zewnątrz i w środku. Pędziła na oślep. Teraz nie mogła sobie przypomnieć, przed czym uciekała, i nie potrafiła rozpoznać tego, do czego dotarła. Nie było to konkretne miejsce ani pokój, raczej… uczucie.
Nie wiedziała dokładnie. W każdym razie było pusto, a ona była spokojna.
Było spokojnie, a ona była pusta.
Panowała kompletna cisza.
Z jakiegoś powodu to wydawało jej się najważniejsze. Dopóki trwała cisza, była bezpieczna. W miejscu, które nie było miejscem. Oświetlonym, choć brakowało światła. W miejscu, gdzie żadne kolory nie przypominały tych, które jej szeroko otwarte oczy rejestrowały w świecie na zewnątrz. Otwartym, a jednocześnie zamkniętym dla wszystkiego. Z wyjątkiem poczucia bezpieczeństwa. W miejscu, które zniknie, kiedy cisza zostanie przerwana. Czuła to instynktownie. Słowa by ją zdradziły. Zburzyłyby niewidoczne ściany i wszystko znów stałoby się realne. Straszliwe rzeczy dostałyby się do środka.
Trzaski, krzyki, krew i strach.
Jej strach. Strach pozostałych.
W środku siedziała w ciszy i spokoju.
Na zewnątrz była zmuszona iść dalej.
Iść tam, gdzie nikt jej nie znajdzie. Gdzie nikt nie będzie próbował z nią rozmawiać. Na zewnątrz musiała bronić tego, co było w środku.
Wiedziała, dokąd idzie.
Rozmawiali o pewnym miejscu. Ostrzegali przed nim. Wystarczyło tam wejść, żeby już nigdy nie zostać znalezionym. Nigdy, przenigdy. Tak mówili. Nikt jej nie znajdzie.
Na zewnątrz otuliła się szczelniej zbyt cienką kurtką i przyśpieszyła kroku.
Wewnątrz się kuliła, robiła się coraz mniejsza i miała nadzieję, że zniknie.
Anna Eriksson siedziała w samochodzie przed jasnożółtą kamienicą i czekała.
Vanja się spóźniała. To nie było w jej stylu. Anna doszła do wniosku, że to kolejna z manifestacji, którym w ostatnich miesiącach oddawała się jej córka.
Najgorsze było to, że już nie dzwoniła.
Anna mogła z tym żyć. Rozumiała, dlaczego tak jest. Czasem nawet wydawało jej się, że na to zasługuje. Poza tym, prawdę mówiąc, długie rozmowy przez telefon nigdy nie były w ich stylu.
Valdemar znosił to gorzej. Dystans Vanji sprawiał mu ogromny ból i to właśnie ten dystans, bardziej niż choroba, sprawił, że stał się cieniem dawnego siebie. Bez przerwy mówił o córce i o tym, czego nigdy nie powinni byli przed nią ukrywać. O wszystkim, co zrobiliby inaczej. Oszukał śmierć tylko po to, by odkryć, że życie jest pełne żalu i rezygnacji. Cała sytuacja bolała oczywiście również Annę, ale ona lepiej sobie z tym radziła. Zawsze była silniejsza od męża.
Od jego wyjścia ze szpitala minął ponad miesiąc, ale mimo to nie mogła nawet skłonić go do wyjścia z mieszkania. Wyglądało na to, że jego organizm w pełni zaakceptował nową nerkę, ale Valdemar nie potrafił zaakceptować swojego nowego świata. Świata bez Vanji. Odrzucił wszystko.
Annę. Nielicznych kolegów, którzy nadal się odzywali mimo tego, co zrobił. Jeszcze mniej licznych przyjaciół, którzy dzwonili coraz rzadziej.
Nawet toczące się w jego sprawie śledztwo najwyraźniej już go nie obchodziło. Podejrzenia o oszustwo podatkowe i fałszowanie ksiąg rachunkowych były poważne, ale przyćmiewała je zdrada, jaką zgotował Vanji.
Rzuciła się na niego z wściekłością. To było okropne. Krzyki, awantury, łzy. Żadne z nich nie widziało wcześniej Vanji w takim stanie.
Tak wściekłej.
Tak potwornie zranionej.
Oskarżenia, które później padały, były wciąż takie same. Jak oni mogli? Jacy rodzice robią coś takiego? Co z nich za ludzie?
Anna rozumiała. Na miejscu Vanji sama zadawałaby te pytania. Nie podobała jej się tylko odpowiedź.
To ona była takim rodzicem.
Kilka razy, podczas najgorszych kłótni, omal nie powiedziała: „Chcesz wiedzieć, kto jest twoim ojcem? Naprawdę chcesz?”.
Ale zawsze gryzła się w język. Odmawiała odpowiedzi. Mówiła, że to bez znaczenia.
Nie żeby chciała obronić Sebastiana Bergmana. Widziała, czego on chce. Jak próbuje się wcisnąć, domagając się praw, które mu nie przysługują. Niczym komornik, który żąda zwrotu długu, choć nikt nie jest mu nic winien.
Sebastian nigdy nie był ojcem Vanji. Był nim Valdemar. Od początku i na sto procent. Bez względu na to, co widniało w karcie, z którą przybiegła ze szpitala. Jedyny pozytywny aspekt był taki, że Sebastian nie mógł obrócić tej sytuacji na swoją korzyść. Tak jak ona był oplątany siecią kłamstw. Gdyby powiedział Vanji, że od dawna znał prawdę, ale milczał, zdradziłby ją w taki sam sposób.
Tak samo by go znienawidziła.
Od niego też by się odcięła.
Sebastian o tym wiedział. Przez ostatnie tygodnie dzwonił do niej kilka razy i praktycznie na kolanach prosił, żeby podpowiedziała mu, jak wyznać prawdę. Anna odmawiała. Nigdy nie pomoże mu odebrać Vanji Valdemarowi. Nigdy. Była to jedna z niewielu rzeczy, które wiedziała z całą pewnością. Wszystko inne było jednym wielkim rozgardiaszem.
Dziś jednak zamierzała zacząć odzyskiwać kontrolę nad sytuacją.
Dziś zrobi pierwszy krok, żeby wszystko naprawić.
Miała plan.
Drzwi wreszcie się otworzyły i ze środka wyszła Vanja. Jej dłonie były wsunięte głęboko w kieszenie kurtki, a ramiona podniesione. Miała ciemne kręgi pod oczami, była blada i wyglądała na wykończoną. Jakby przez ostatnie miesiące postarzała się o kilka lat. Przekraczając ulicę i zbliżając się do samochodu, odgarnęła dłonią niemyte, pozbawione życia włosy. Anna pozbierała myśli, wzięła głęboki oddech i wysiadła z samochodu.
– Cześć, jak dobrze, że przyszłaś – powiedziała, starając się, żeby zabrzmiało to tak pozytywnie, jak tylko się dało.
– Czego chcesz? – padła krótka odpowiedź. – Mam mnóstwo rzeczy do zrobienia.
Od ich ostatniej rozmowy minęły trzy tygodnie. Anna odniosła wrażenie, że w tonie głosu córki jest nieco mniej ostrości. Choć może było to tylko myślenie życzeniowe.
– Chcę ci coś pokazać – zaczęła ostrożnie.
– Co takiego?
– Jedźmy, opowiem w samochodzie.
Vanja przyjrzała jej się podejrzliwie. Anna wiedziała, że im dłużej milczą, tym większe jest prawdopodobieństwo, że córka z nią pojedzie. Nauczyły ją tego wszystkie ich kłótnie. Nie powinno się atakować Vanji, przypierać jej do muru ani narzucać jej swojej woli. Jeżeli miałaby się z nią zabrać, to na własnych warunkach i bez konfrontacji.
– Uznasz, że było warto – mówiła dalej z tą samą ostrożnością. – Wiem to na pewno.
Vanja w końcu skinęła głową i podeszła do drzwi. Bez słowa wsiadła do samochodu.
Anna uruchomiła silnik i ruszyły. W okolicach stacji benzynowej przełamała ciszę. To był jej pierwszy błąd.
– Valdemar pozdrawia. Tęskni za tobą.
– Przekaż, że ja też tęsknię za tatą. Za tym prawdziwym – odpaliła Vanja.
– Trochę się o niego martwię.
– Miej pretensje do siebie. To nie ja przez całe życie kłamałam.
Anna poczuła, że znów są blisko kłótni. Zdała sobie sprawę, jak niewiele potrzeba. Wściekłość Vanji była zrozumiała, ale Anna mimo wszystko chciała uświadomić córce, jak bardzo rani tych, którzy naprawdę ją kochają. Którzy przez całe życie stali za nią i ją wspierali. Wytłumaczyć, że kłamali po to, żeby ją ochronić, a nie zranić. Jednak Vanja tylko czekała na okazję do wybuchu. Anna postanowiła rozbroić sytuację.
– Wiem, wiem. Przepraszam, nie chcę się kłócić. Nie dzisiaj…
Vanja najwyraźniej przystała na chwilowe zawieszenie broni. Jechały dalej w milczeniu. Najpierw ulicą Valhallavägen, a potem na zachód w kierunku Norrtull.
– Dokąd jedziemy? – zapytała Vanja, kiedy mijały Stallmästargården.
– Coś ci pokażę.
– Co takiego?
Anna nie od razu odpowiedziała. Vanja odwróciła się w jej stronę.
– Mówiłaś, że opowiesz w samochodzie, to opowiadaj.
Anna wzięła głęboki oddech, ale wciąż skupiona była na drodze i samochodach przed nimi.
– Chcę cię zabrać do twojego taty.
– Możecie już wejść.
Erik Flodin odwrócił się w stronę dużego, piętrowego domu pomalowanego na biało. Na werandzie stał Fabian Hellström, technik kryminalny, który przyjechał z nim z Karlstad.
– Powoli kończymy – powiedział, gestem dłoni zapraszając ich do środka.
Erik podniósł rękę na znak, że słyszał, i wrócił do oglądania krajobrazu.
Było pięknie.
Trawnik w kolorze soczystej zieleni ciągnął się aż po kamienny murek. Za nim było pole, nieco dłużej niż zwykle czekające na nadejście wiosny. Pole płynnie przechodziło w ciemną zieleń drzew iglastych, które właśnie zyskały konkurencję w postaci zwiewnych, wiosennych szat, przywdzianych przez drzewa liściaste. Po niebie szybował myszołów, zakłócając ciszę zawodzącym, jękliwym głosem.
Erik zastanawiał się, czy przed wejściem nie zadzwonić do Pii. I tak się dowie, co się stało, i wpadnie w rozpacz. To się odbije na całej gminie.
Jej gminie.
Gdyby jednak zadzwonił teraz, zaczęłaby zadawać pytania.
Chciałaby wiedzieć więcej.
Wszystko.
On sam wiedział tylko tyle, ile usłyszał po przyjeździe.
Co by to dało?
Nic.
Postanowił, że Pia będzie musiała poczekać. Po raz ostatni zajrzał do piaskownicy po prawej. Zobaczył ślady weekendowego deszczu na platformie żółtej plastikowej ciężarówki. Do tego łopatkę, zapiaszczonego transformera i dwa dinozaury.
Westchnął, po czym wrócił do domu i do zmarłych.
Przy radiowozie stała Fredrika Fransson. Dołączyła do niego w milczeniu, kiedy pokonywał ostatni odcinek. To ona była na miejscu jako pierwsza i kiedy przyjechał, zwięźle przedstawiła mu to, czego udało jej się dowiedzieć. Już ją znał. Pracowali razem, zanim awansował na nadkomisarza i otrzymał posadę w Karlstad. Dobra policjantka. Sumienna i zaangażowana. Prawie dwadzieścia centymetrów niższa od liczącego metr osiemdziesiąt pięć Erika i o dobre dziesięć kilogramów przekraczająca jego siedemdziesiąt osiem. Łatwiej przeskoczyć, niż obejść, jak czasem charakteryzowali ją złośliwi koledzy. Ona sama nigdy nie wspominała o swojej nadwadze. Ani o czymkolwiek innym. Fredrika nie należała do szczególnie towarzyskich osób.
Kiedy wszedł na werandę i zobaczył pierwszą ofiarę, wydawało mu się, że czuje zapach prochu. Wiedział, że to niemożliwe. Koroner po krótkich oględzinach ciał podał mu wstępny czas zgonu – mniej więcej dwadzieścia cztery godziny wcześniej. Nawet gdyby drzwi były zamknięte – choć najwyraźniej tak nie było, kiedy dziewięcioletnia córka sąsiadów szukała tam czegoś do zabawy – upłynęło zbyt wiele czasu, żeby w powietrzu nadal utrzymały się resztki zapachu.
Erik założył ochraniacze na buty, wciągnął białe lateksowe rękawiczki i wszedł do środka. Odsunął kilka wielkanocnych gałązek z kolorowymi jajeczkami, które stały w doniczce koło półki na buty, i uklęknął przy kobiecie leżącej na posadzce z grubo ciosanych kamieni. Pierwszej z czterech ofiar.
Czworo zabitych.
Dwoje dzieci.
Rodzina.
Nie zostali jeszcze zidentyfikowani, ale właścicielami domu byli Karin i Emil Carlstenowie, którzy mieszkali tam z synami Georgiem i Fredem. Bardzo by się zdziwił, gdyby kobieta, którą widział przed sobą, okazała się kimś innym niż Karin Carlsten. Czasami, kiedy rozmawiał z kolegami ze Sztokholmu lub Göteborga, a nawet z Karlstad, dziwili się, że nie zna wszystkich w Torsby. Przecież stąd pochodzi. Czyżby Torsby było czymś więcej niż tylko małą dziurą w środku lasu? Erik odpowiadał zmęczonym westchnieniem. Gmina liczyła prawie dwanaście tysięcy mieszkańców. W centrum było ich cztery tysiące. Kto w Sztokholmie zna cztery tysiące osób? Nikt.
Nigdy nie spotkał Carlstenów, ale chyba o nich słyszał. Całkiem niedawno byli zamieszani w jakąś sprawę z policją…
– Znasz Carlstenów?
Rzucił szybkie spojrzenie w kierunku Fredriki, która stała na werandzie i z wysiłkiem naciągała ochraniacze na buty.
– Nie.
– Coś mi się kojarzy, że zimą mieliśmy z nimi do czynienia.
– Możliwe.
– Możesz to sprawdzić?
Fredrika kiwnęła głową, zdjęła niebieską folię, którą udało jej się nałożyć na jeden but, odwróciła się i poszła do samochodu. Erik ponownie spojrzał na około trzydziestopięcioletnią kobietę o brązowych włosach leżącą na podłodze w przedpokoju.
W jej klatce piersiowej była dziura. Duża. Prawie dziesięciocentymetrowa. Za duża, żeby mogła pochodzić z broni gwintowanej jak pistolet czy sztucer. Wskazywałaby raczej na dubeltówkę. Ilość krwi na podłodze świadczyła o pokaźnej ranie wylotowej. Erik obstawiał strzał z przyłożenia – lufę przyciśnięto do ciała. Gazy prochowe zebrały się między skórą a mostkiem, wysokie ciśnienie rozpłatało skórę, wywołało oparzenia i sczernienie białego dzierganego swetra wokół rany wlotowej. Zgon musiał nastąpić od razu.
Zerknął na drzwi. Leżała niecały metr od nich. Jakby otworzyła, a ktoś przytknął jej lufę do piersi i pociągnął za spust, zanim zdążyła zareagować. Odrzuciło ją do tyłu.
Człowiek, który oddał strzał, musiał następnie zrobić krok nad nią i przejść do wnętrza domu.
Erik się wyprostował i zrobił to samo.
Zaraz za przedpokojem była duża kuchnia. „Rustykalna kuchnia” – opisałby ją zapewne agent nieruchomości, który miałby sprzedać ten dom. W jednym rogu stał murowany kominek z okapem. Podłoga z sosnowych desek była solidna. Podobne szerokie deski znajdowały się na suficie. Na ścianie nad ławą wisiały łopata do chleba i jakiś przyrząd kuchenny, którego nie potrafił zidentyfikować. Pośród nowoczesnych sprzętów znajdowała się też stara, czarna kuchnia opalana drewnem.
Na dużym sosnowym stole wciąż jeszcze stały resztki śniadania. Talerz z czymś, co wyglądało jak jogurt, i pudełko płatków Havrefras. Krzesło było przewrócone. Na podłodze leżał ośmio-, dziewięcioletni chłopiec. Miał na sobie piżamę.
Były ferie wielkanocne.
Dzieci nie musiały wstawać rano do szkoły. Niestety, pomyślał Erik.
Kiedy przyjrzał się chłopcu z bliska, pomyślał, że jego teoria się potwierdza. Jedna ręka była praktycznie oderwana w okolicy barku. Na szyi i na policzku widać było małe dziurki. Ślady po kulkach śrutu. Ile wynosił odstęp, jeżeli morderca strzelał, stojąc w drzwiach? Dwa metry? Trzy? Wystarczająco, żeby śmiercionośne pociski zdążyły się trochę rozproszyć. Może nie zabiły od razu, ale chłopak wykrwawiał się nie dłużej niż minutę.
A potem?
Ktoś tędy przebiegł. Po tym, jak chłopiec został postrzelony. Jakieś dziecko. We krwi wokół stołu widać było odciski małych stóp. Erik spojrzał w kierunku pokoju znajdującego się za kuchnią. Był to mniejszy salon. W środku stały telewizor i odtwarzacz DVD. Może drugi syn oglądał telewizję, kiedy usłyszał strzały? Może po pierwszym z nich wstał. Stanął w drzwiach i zobaczył, jak strzelają do jego brata. Pobiegł. Dokąd? Ślady prowadziły do schodów na piętro.
Dlaczego i on nie został zamordowany w kuchni? Czyżby strzelec przeładowywał broń? Erik rozejrzał się po podłodze. Nie dostrzegł żadnych łusek. Zanotował w pamięci, żeby zapytać Fabiana, czy je pozbierał.
– Jan Ceder.
Erik omal nie podskoczył. Fredrika po cichu zaszła go od tyłu.
– Kto to taki? – zapytał, odwracając się do niej.
– W grudniu Carlstenowie donieśli na niego na policję – odparła Fredrika, skupiając wzrok na martwym chłopcu leżącym na podłodze.
– Za co?
– Za złamanie prawa łowieckiego.
– A konkretnie? – drążył cierpliwie Erik.
– Przekazali film, który dowodził, że Ceder miał na posesji martwego wilka.
– A więc został skazany.
Było to bardziej stwierdzenie niż pytanie.
– Tak, na karę grzywny – odparła Fredrika.
Erik kiwnął głową.
Myśliwy.
Śrutówka.
To oczywiście niczego nie dowodziło, w okolicy pełno było posiadaczy broni i pozwoleń na polowanie, ale zawsze był to jakiś początek.
– We wtorek im groził.
Erik zatrzymał potok myśli. Czy dobrze zrozumiał? Czasem było to trudne, ponieważ Fredrika udzielała tylko tylu informacji, ile było absolutnie konieczne, a i to w najlepszym razie.
– Ceder? – upewnił się Erik. – Jan Ceder groził we wtorek Carlstenom?
Fredrika skinęła głową i po raz pierwszy od wejścia do kuchni odwróciła się do niego.
– Koło basenu. Jest wielu świadków.
Erik szybko przetwarzał informacje. Czy mogło to być takie proste? Czy ktokolwiek byłby tak nieporadny? Odpowiedź na oba pytania brzmiała „tak”. Tylko dlatego, że było to brutalne i bezwzględne, nie musiało zarazem być skomplikowane i przemyślane. Wręcz przeciwnie.
– Chcę z nim porozmawiać – powiedział do Fredriki. – Przyprowadź go.
Fredrika odwróciła się i wyszła z kuchni. Erik rozważał swoją decyzję, idąc po małych, krwawych śladach w kierunku schodów.
Groźby.
Myśliwy.
Śrutówka.
Naprawdę chciał, żeby tak to wyglądało. Od ponad dwóch miesięcy był w värmlandzkiej policji szefem Wydziału do Walki z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu i nie chciał, żeby śledztwo się przeciągało. Pia też nie chciała. Będzie żądała szybkiego rozwiązania sprawy. Tak, żeby gmina mogła mieć to już za sobą. Pójść dalej.
Ślady stóp były coraz słabsze, aż w końcu kilka metrów przed schodami znikły zupełnie. Erik chwycił pomalowaną na biało poręcz i wszedł na górę.
Schody kończyły się w podłużnym holu przypominającym korytarz. Było tam troje drzwi, w tym dwoje otwartych. Zajrzał do pokoju po lewej. Piętrowe łóżko i porozrzucane zabawki świadczyły o tym, że to pokój chłopców. Erik doszedł do końca korytarza i znów przystanął. O zamknięte drzwi, które, jak się domyślał, prowadziły do łazienki, opierał się Emil. Znajdował się w pozycji półsiedzącej. Wyglądał na starszego o kilka lat od Karin, choć może takie wrażenie tworzyły tylko siwe włosy. W każdym razie nie żył. Tym razem na pewno była to śrutówka. Dostał w pierś. Erik wyobraził sobie, jak wybiegł z sypialni i zobaczył strzelca stojącego na szczycie schodów.
Rozejrzał się dookoła. Wyglądało na to, że mężczyzna nie wziął żadnego narzędzia. Musiał słyszeć, co działo się na dole, a mimo to wybiegł całkowicie bezbronny.
Prawdopodobnie w takiej sytuacji nie myśli się jasno. Erik nie potrafił sobie nawet wyobrazić, co by zrobił, gdyby to samo zdarzyło się u niego w domu. U nich w domu. Gdyby na parterze były Pia i ich córka.
Robiąc krok nad nogami mężczyzny, wszedł do sypialni. Dominowało w niej podwójne łóżko. Minimum dwa na dwa metry. Miejsce dla dzieci, którym śnią się koszmary. Narzuta i ozdobne poduszeczki były na swoim miejscu. Przy jednej ścianie stały dwa nocne stoliki i komoda, nad którą wisiało lustro. Drugą ścianę zajmowały szafy. Drzwi tej pośrodku były otwarte.
Szafa Karin.
Na wieszakach wisiały sukienki, bluzki i spódnice.
Spomiędzy butów wystawały dwie małe, gołe nogi. Erik podszedł bliżej.
W szafie siedział drugi syn. Skulony najgłębiej, jak tylko można było wejść. Na kolanach miał koc. Jak gdyby próbował się schować. Czy to dlatego Emil nie dotarł dalej? Zobaczył syna, który pobiegł do niego na górę, i próbował go ukryć?
Uratować.
Nie udało mu się.
Strzelec go znalazł. Musiał stać tam, gdzie Erik był teraz. Nieco ponad metr od chłopca. Wylot lufy znajdował się jeszcze bliżej. Strzał w szyję prawie odciął głowę.
Erik był zmuszony się odwrócić. Widział już niejedno i wiedział, co ludzie są zdolni zrobić sobie nawzajem, ale coś takiego…
Dzieci. Piżamy. Małe, gołe nogi.
Erik usiadł na pościelonym łóżku i głęboko oddychał, tłumiąc płacz. Czuł piekące łzy i obiecał sobie, że dostanie tego, kto to zrobił. Nie przypominał sobie, żeby zdarzyło mu się to kiedykolwiek przedtem. W każdym razie nigdy nie wyraził tego tak dobitnie przed samym sobą. Dostanie tego, kto to zrobił.
Za wszelką cenę.
Sebastian jak zwykle szedł piechotą do pracy na Kungsholmen.
To był jego nowy zwyczaj. Spacer zajmował więcej czasu, a im dłużej nie było go w mieszkaniu, tym lepiej. Poważnie zastanawiał się nad zmianą lokum. I tak większość czasu spędzał poza domem. Nieliczne chwile w mieszkaniu upływały mu na snuciu się z kąta w kąt. Kiedy wreszcie dopadało go zmęczenie, czytał książki, o których mówił, że już je zna. Był jednak tak niespokojny, że zaczynał następną, zanim jeszcze skończył poprzednią. Jeden rozdział tu, drugi tam, ciągle łapał się na tym, że jego myśli dryfują jak wyrzucone na brzeg drewno.
Nawet kobiety go nudziły. Nie zrezygnował z flirtowania, bo pozwalało mu się to trochę odprężyć, ale sam się dziwił, jak niewiele razy w ostatnim czasie szedł na całość. To było do niego niepodobne.
Wciąż prześladował go obraz Ursuli leżącej na podłodze.
Nie mógł go wyprzeć z pamięci.
Widział powiększającą się kałużę krwi, która wyciekała z prawego oka jak z pękniętego woreczka, blond włosy wysmarowane lepką czerwoną substancją. Wciąż miał wrażenie, że w korytarzu unosi się słodka woń krwi, mimo że wszystko dokładnie wyszorował chlorem.
A więc każdego dnia szedł do biura. Potrzebował pracy, zadania do wykonania. Śledztwa, najlepiej tak skomplikowanego i trudnego, żeby wymagało pełnej koncentracji.
Zadań jednak nie było. Żaden z dystryktów policyjnych nie zwrócił się o pomoc do sekcji do spraw zabójstw, więc ekipa jak zwykle postarała się o kompensację większości nadgodzin. Billy, który przeważnie był na miejscu niezależnie od tego, czy mieli coś do roboty, czy nie, przychodził tylko od czasu do czasu, żeby przeczytać maile.
Torkela spotykał jeszcze rzadziej. Może tak było lepiej.
Torkel kochał Ursulę, a przecież była u Sebastiana, kiedy trafił ją pocisk. Upadła bezwładnie w jego przedpokoju. Choć skutecznie unikali tego tematu podczas swoich nielicznych spotkań, Sebastian czuł, że Torkel zawsze będzie go obwiniał.
Czy on sam kochał Ursulę? Kiedyś chyba tak. Jednak pierwsza myśl, która przyszła mu do głowy, kiedy usłyszał strzał i zobaczył ją leżącą w przedpokoju, była okropna. Nie zaćmiła jej panika. Była jasna, klarowna i nie miała nic wspólnego z miłością.
Jeszcze tego brakowało.
Kobieta, którą znał od wielu lat, do której się zbliżył i z którą był bardziej szczery niż z kimkolwiek innym, umierała na podłodze w jego przedpokoju, a on zareagował myślą „jeszcze tego brakowało”.
Bardzo dobrze znał tę myśl. Myślał w ten sposób o wielu sprawach: konfliktach, namolnych kobietach, nudnych obowiązkach w pracy, imprezach towarzyskich. W tych kontekstach było to naturalne. A nawet dobre.
Ale tam, wtedy…
W jego przedpokoju, kiedy padł strzał.
Nawet on pomyślał, że to przerażające.
Teraz cieszyło go tylko, że od czasu do czasu zjawiała się Vanja. Ona była właściwym powodem, dla którego nadal przychodził do biura.
W ostatnim czasie ich relacja nieco się poprawiła. Szok wywołany odkryciem, że Valdemar nie jest jej biologicznym ojcem, wywrócił jej życie do góry nogami. Osłabił podejrzenie, że to z winy Sebastiana nie pojechała na szkolenie FBI. Jak gdyby nie potrafiła dłużej tak myśleć.
To było ludzkie, niewiele osób dałoby radę walczyć z tym wszystkim, z czym ona zmagała się teraz. Toczyła wojnę na wielu frontach. Dobrze więc było zawrzeć z kimś choćby kruche przymierze.
Poza tym Sebastian konsekwentnie twierdził, że nie miał z tym nic wspólnego. Dwukrotnie zwrócił się do komisji rekrutacyjnej, tłumacząc, jak błędna była ich decyzja. Choć trzeba przyznać, że za każdym razem pilnował, żeby Vanja okrężnymi drogami dowiedziała się o jego bohaterskich wysiłkach. Komisja podtrzymała swoją decyzję. Vanja Lithner mogła próbować ponownie, kiedy tylko zwolni się miejsce w Quantico. Mimo to jego walka się opłaciła.
Kilka dni po ostatniej próbie wpadł na nią w korytarzu. Była łagodniejsza niż wcześniej. Wydawała się zmęczona, już nie tak nastawiona na walkę i gotowa ugryźć przy pierwszej możliwej okazji. Nawet się przywitała. Powiedziała, że słyszała o jego apelach do komisji, po czym zaczęła opowiadać o ojcu, który nie był już jej ojcem.
Zbliżyli się do siebie. Nie tak bardzo jak kiedyś, ale mimo wszystko. To był początek, a po ich spotkaniu myśli o Ursuli osłabły.
Znów wiedział, na czym się skupić.
Vanja nie brała nawet pod uwagę, że znów wsiądzie z Anną do samochodu. Miała zamiar zachowywać dystans wobec kobiety, która była jej matką, ale żadną miarą tak nie postępowała. To było wyraźnie widoczne.
Wiosna była w pełni, choć dopiero nastał kwiecień. Słońce grzało już od ponad tygodnia i można było poczuć przedsmak lata. Mimo to Vanja czuła wewnętrzny chłód. Była zrezygnowana. Jej ojciec nie był już jej ojcem. Nie wiedziała, co myśleć o mamie.
Kto jej pozostał?
Nie Billy. Już nie. Kiedyś byli jak brat i siostra, ale teraz się od siebie oddalili. Billy’ego całkowicie pochłonął związek z My – jego narzeczoną. Byli parą już od roku, a mimo to Vanja spotkała ją tylko raz. Wszystko wskazywało na to, że ci dwoje niedługo się pobiorą. Vanja nie wiedziała, czy w ogóle otrzyma zaproszenie na ślub.
Torkela, swojego szefa i mentora, również nie widywała zbyt często. Po tym, co się stało z Ursulą, rzadko pojawiał się w biurze. Zastanawiała się, czy zamierza rzucić robotę. W tych krótkich chwilach, kiedy się widzieli, odnosiła takie wrażenie.
Jacy jeszcze bliscy jej zostali?
Lista była krótka.
Śmiesznie krótka.
Jonathan, jej były chłopak, który czasem dzwonił z nadzieją, że do siebie wrócą albo że przynajmniej będzie mógł się z nią przespać.
Może paru kolegów ze szkoły policyjnej, których od czasu do czasu spotykała i którzy właśnie zakładali rodziny.
No i Sebastian Bergman.
Gdyby ktokolwiek powiedział jej, jak często będą się w przyszłości widywać, kiedy zaczęli pracować razem w Västerås, skwitowałaby to śmiechem. To stwierdzenie wydałoby jej się zbyt absurdalne, żeby je komentować. Sebastian na przemian doprowadzał ją do szału i wykańczał. Teraz jednak złapała się na tym, że nawet za nim tęskni. Jak to się stało? Jakim sposobem ten narcystyczny, uzależniony od seksu policyjny psycholog znalazł się na jej śmiesznie krótkiej liście?
Nie tylko przez brak innych kandydatów, choć zapewne prościej byłoby go wykluczyć, gdyby miała w swoim życiu kogoś naprawdę bliskiego.
Powód był inny.
Lubiła z nim rozmawiać. Choć w stosunku do innych był trudny, zachowywał się grubiańsko i pogardliwie, jej zawsze okazywał cierpliwość i zrozumienie. Człowiek, który traktował kobiety jak kolejne trofea i nie przejmował się ich uczuciami, szanował uczucia Vanji. Nie rozumiała dlaczego, ale tak było. Naprawdę. Nie był w stanie tego ukryć.
Czy jednak mogła na niego liczyć? Kiedy zdarzała się jakaś gówniana historia, on często był za blisko.
Za blisko dowodów, które pogrążyły Valdemara.
Za blisko Perssona Riddarstolpe i orzeczenia, które przekreśliło jej plany związane z FBI.
Jednak jakkolwiek się nad tym zastanawiała, nie potrafiła znaleźć choćby jednego racjonalnego powodu, dla którego Sebastian mógłby chcieć jej zaszkodzić. Może rzeczywiście, jak uparcie twierdził, były to tylko zbiegi okoliczności. Choć jeżeli Vanja nauczyła się czegokolwiek w swojej pracy, to właśnie tego, że zbiegów okoliczności może być tylko kilka. Jeżeli robiło się ich za dużo, zmieniały się w poszlaki. Możliwe stawało się nieprawdopodobne.
Zbiegi okoliczności związane z Sebastianem lokowały się na granicy. Ale może jeszcze jej nie przekroczyły.
Potrzebowała go.
Była teraz taka samotna.
Erik Flodin zaparkował samochód przed niskim, płaskim i, prawdę mówiąc, brzydkim i nudnym budynkiem przy Bergebyvägen 22, który do lutego był jego miejscem pracy. Wyłączył silnik, wysiadł i ruszył do drzwi. Trzy osoby siedzące na dwóch drewnianych ławkach przed komisariatem wstały na jego widok. Znał ich wszystkich. Dwóch było dziennikarzami „Värmlands Folkblad”, a jeden pracował w lokalnej redakcji „Nya Wermlands-Tidningen”.
Zapytany, co może powiedzieć o morderstwach, odparł: „Zupełnie nic”, i pchnął drzwi. Skinął głową Kristinie i Dennisowi siedzącym w recepcji i wyjął kartę magnetyczną, kiedy zadzwonił telefon. Wsuwając kartę w czytnik i wystukując czterocyfrowy kod dostępu do pomieszczeń służbowych, odebrał i usłyszał głos Pii.
– To prawda? – zapytała na powitanie. Erik usłyszał w jej głosie nutę wyrzutu, że dowiedziała się tego od kogoś innego, a nie od niego. – Rodzina? Ktoś wystrzelał całą rodzinę?
– Tak.
– Gdzie? Jaką rodzinę?
– Niedaleko Storbråten. Nazywali się Carlsten.
– Wiecie, kto to zrobił?
– Mamy jednego, nie tyle podejrzanego, ile… człowieka, który groził tej rodzinie.
– Kto to taki?
Erik nawet się nie zawahał. Zwykle opowiadał żonie większość szczegółów toczących się śledztw i jak dotąd nie zdarzył się żaden przeciek.
– Nazywa się Jan Ceder.
– Nie znam nikogo takiego.
– Ja też nie, ale zaraz z nim porozmawiam.
Pia westchnęła głęboko. Erik wyobraził sobie, jak stoi przy oknie swojego biura na pierwszym piętrze urzędu gminy i patrzy na jarzębiny przed supermarketem Coop na Tingshusgatan.
– Ależ będą pisali – powiedziała i znów westchnęła zmartwiona.
– To nie takie pewne, na razie są tu tylko ludzie z „VF” i „Nya Wermlands”.
Powiedział tak nie dlatego, że była to prawda. Po prostu uznał, że właśnie to chciała usłyszeć.
Jasne, że będą pisali.
Wkrótce do trójki przed komisariatem dołączą koledzy z Karlstad i konkurenci z wielkich redakcji w Sztokholmie. Pewnie również telewizja. Może nawet norweska.
– Pamiętasz Åmsele? – zapytała sucho Pia, w jednej chwili dając mu do zrozumienia, że przejrzała jego próby pocieszenia. Erik westchnął cicho. Oczywiście, że pamiętał Åmsele. Potrójne morderstwo członków rodziny na cmentarzu i w okolicach. Zostali zabici za kradzież roweru. Erik był wtedy na pierwszym roku szkoły policyjnej. Dzięki gazetom, radiu i telewizji każdy śledził polowanie na Juhę Valjakkalę i jego dziewczynę Maritę. – To było ponad dwadzieścia pięć lat temu – kontynuowała Pia. – Åmsele w dalszym ciągu jest z tym kojarzone. My chcemy przyciągnąć tu ludzi, nie odstraszyć.
Erik przystanął w małym aneksie kuchennym, wziął kubek, postawił go na kratce automatu i nacisnął „cappuccino”. Ogarnęło go nagłe zmęczenie. Tracił do niej cierpliwość. Nie było jej tam. W tym domu. Nie widziała wciśniętego w szafę małego chłopca, który jesienią miał po raz pierwszy pójść do szkoły. Ani jego ubranego w piżamę brata, którego zastrzelono przy śniadaniu.
Nie widziała ich.
Ani krwi.
Nie widziała tego bezsensownego aktu.
– Rozumiem, że to nie jest dobre – powiedział, starając się, by w jego głosie nie było słychać irytacji. – Ale zginęły cztery osoby. W tym dwoje dzieci. Jak to wpłynie albo nie wpłynie na napływ ludzi do gminy, ma chyba drugorzędne znaczenie, nie uważasz?
Odpowiedziała mu cisza. Automat skończył pracę, więc wziął do ręki kubek. Zaczął sączyć napój, niestety niezbyt ciepły. Kawa w Karlstad była lepsza.
– Masz rację – powiedziała w końcu Pia. – Przepraszam, wyszłam na straszną egoistkę.
– Wyszłaś na zaangażowaną – odparł. Jak zawsze, kiedy tylko usłyszał jej przeprosiny, spłynęła z niego cała złość i zastąpiło ją ukłucie wyrzutów sumienia. – Jak zwykle – dodał.
– Wezwiecie kogoś?
– Co masz na myśli?
– Jakąś pomoc. Z zewnątrz.
– Nie myślałem o tym. Przynajmniej na razie.
Z gabinetu kawałek dalej wyjrzała Fredrika. Posłała mu spojrzenie wyraźnie dające do zrozumienia, że powinien się pożegnać ze swoim rozmówcą i do niej przyjść. Erik wytrzymał jej wzrok.
– Muszę iść, porozmawiamy wieczorem. Buziaki.
Włożył telefon do kieszeni, odstawił nadal pełny kubek i szybkim krokiem ruszył do gabinetu Fredriki, by poznać najświeższe informacje.
Słysząc, że ktoś jest przy szklanych drzwiach, Sebastian opuścił książkę o długim, naukowym tytule The Psychopathology of Crime: Criminal Behavior as a Clinical Disorder. Zobaczył Vanję. Była blada i wyglądała na przejętą. Wyjął kartę i otworzył drzwi, które wydawały się cięższe niż zwykle. Coś się stało. Sebastian wstał i przeszedł przez sterylną przestrzeń biurową. Spróbował uśmiechnąć się zapraszająco, ale w pierwszej chwili go nie zauważyła. Zwróciła na niego uwagę dopiero w połowie drogi.
– Cześć, czy coś się stało? – zapytał zaniepokojony, nieco szybciej pokonując ostatni odcinek.
W pierwszej chwili wydawało się, że Vanja nie zamierza odpowiadać. Przyglądała mu się w milczeniu. Wyglądało to tak, jakby cała jej siła skupiła się w pięknych, niebieskich oczach. Słowa, które popłynęły z jej ust, były słabe i pęknięte, jak gdyby uszkodziły się gdzieś po drodze.
– Mama… powiedziała, kim jest mój ojciec – wykrztusiła w końcu.
Sebastiana zmroziło. Nie był na to przygotowany.
Ta trudna chwila nadeszła.
Myśli wirowały mu w głowie.
Anna nie mogła chyba powiedzieć prawdy? Przecież wcześniej nie chciała mu pomóc. Czyżby teraz zmieniła zdanie?
– Kto to taki? – zapytał. Nie bez satysfakcji odnotował, że jego głos mimo wszystko jest opanowany i pobrzmiewa w nim naturalna ciekawość.
– Wiesz, co mi pokazała? – ciągnęła Vanja z nieco większą siłą, jakby nie usłyszała jego pytania.
– Nie mam pojęcia – wykrztusił, czując jednocześnie, jak najgorsza panika ustępuje. Wyglądało na to, że tym razem mu się udało. Nie rozmawiałaby z nim w ten sposób, gdyby Anna zdradziła jej prawdę. Znał ją na tyle, by wiedzieć, że w przeciwieństwie do niego nie była kłamcą.
– Grób. Pokazała mi grób.
– Grób?
– Mhm – odparła. – On nie żyje. Powiedziała mi, że zmarł w tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym pierwszym roku. Nazywał się Hans Åke Andersson.
– Hans Åke Andersson?
Próbując przystosować się do nowej sytuacji, Sebastian przyznał w duchu, że jest pod wrażeniem Anny. Dała Vanji ojca i w tej samej chwili go uśmierciła. Pomysłowe. Vanji nie zaimponowało to w równym stopniu.
– To był po prostu ktoś, kogo poznała i kto nie chciał brać na siebie odpowiedzialności, kiedy zaszła w ciążę – kontynuowała. Pokręciła głową. – Kiedy pojawił się Valdemar, postanowili o nim nie wspominać.
– Nigdy?
– Nigdy. Matka twierdzi, że nie chciała mnie ranić. Tym bardziej że Hans Åke Andersson zmarł osiem miesięcy po moich narodzinach i nie miał żadnych krewnych.
Vanja nagle zaczęła sprawiać wrażenie rozzłoszczonej. Wróciła jej siła i nie tylko oczy emanowały energią. Teraz ją poznawał.
– Musi uważać mnie za głupią. Po kilku miesiącach wyskakuje nagle z jakimś nazwiskiem i tak się akurat dobrze składa, że ten człowiek nie żyje. Naprawdę myślała, że się na to nabiorę?
Sebastian uznał to pytanie za retoryczne i się nie odezwał. Vanja i tak nie czekała na jego odpowiedź. Słowa się z niej wylewały, a tłumiona irytacja szukała ujścia.
– Dlaczego w takim razie wcześniej nie pokazała mi tego cholernego grobu? Dlaczego czekała z tym kilka miesięcy?
– Nie wiem – odparł zgodnie z prawdą Sebastian.
– Ale ja wiem. Dlatego, że to cholerne kłamstwo. Ona próbuje tylko… zamknąć te drzwi. Skłonić mnie do zawarcia z nimi pokoju.
Sebastian milczał. Nie bardzo wiedział, jaką strategię wybrać. Czy powinien bronić Anny? Pomóc jej sprawić, żeby Vanja uwierzyła w to kłamstwo, i przejść dalej czy też podzielić sceptycyzm Vanji i wbić jeszcze jeden klin w ich relację? Co na dłuższą metę bardziej mu się opłaci? Sytuacja była trudna, ale musiał dokonać wyboru. Vanja pokręciła głową i wzięła głęboki oddech, żeby się uspokoić.
– Żebym mogła choć pomyśleć o wybaczeniu, musieliby być ze mną szczerzy. Przestać kłamać… Rozumiesz?
Sebastian postanowił wesprzeć Vanję. Czuł, że tak będzie najlepiej. Tym sposobem zyska trochę czasu. I przede wszystkim bliskości.
– Rozumiem. Musi ci być naprawdę ciężko – powiedział z empatią.
– Nie mam już siły się z tobą kłócić – powiedziała cicho Vanja i posłała mu szczere spojrzenie. W oczach miała łzy. – Nie mam siły wojować z całym światem. Tak się nie da.
– Ze mną nie musisz wojować – odpowiedział tak ostrożnie, jak potrafił.
Vanja pokiwała lekko głową i popatrzyła na niego z autentycznym błaganiem.
– W takim razie odpowiedz: czy masz cokolwiek wspólnego z tym, że Riddarstolpe nie polecił mnie FBI? Czy to przez ciebie się nie dostałam?
Sebastian musiał się starać, żeby nie okazać zaskoczenia, które teraz odczuwał. Jak to się stało, że znów o tym rozmawiali?
– Już mówiłem – odparł, żeby zyskać na czasie i dojść do siebie.
– Powiedz raz jeszcze – powiedziała Vanja, nie spuszczając z niego wzroku. – Szczerze. Łatwiej byłoby mi się pogodzić z tym niż z faktem, że ludzie, na których mi zależy, nadal mnie okłamują.
Sebastian spojrzał na nią tak przenikliwie, jak tylko potrafił, starając się wyglądać równie szczerze, jak szczery był jej smutek. Gra toczyła się o tak wysoką stawkę, że nie było to trudne.
– Nie – skłamał i ku swej radości usłyszał, że nawet załamał mu się głos, jakby pod wpływem powagi chwili. – Przysięgam, nie miałem z tym nic wspólnego.
Zauważył, że odetchnęła z ulgą, a jej ramiona opadły. Poczuł, że robi mu się ciepło z dumy. Jeśli tylko skoncentrował się na celu, był naprawdę dobrym kłamcą. Pewnie umiałby jej nawet wmówić, że Ziemia jest płaska.
– Sam fakt, że tak myślisz… – zaczął ze smutkiem w głosie, żeby ugruntować to kłamstwo, ale ona przerwała mu, unosząc rękę.
– Nie musisz mówić nic więcej. Wolę ci wierzyć.
Te słowa gwałtownie wyrwały Sebastiana z jeszcze świeżego samozadowolenia. Co ona powiedziała? „Wolę” ci wierzyć?
– Co to znaczy? – zapytał szczerze zaciekawiony.
– Dokładnie to, co powiedziałam. Wolę ci wierzyć, bo jest mi to potrzebne.
Sebastian spojrzał na swoją córkę, która znowu była na skraju płaczu. Po tym wszystkim, co się stało, naprawdę kogoś potrzebowała i wybrała właśnie jego. Nie znaczyło to, że mu ufała. Widocznie tylko na tyle może się teraz zdobyć, pomyślał Sebastian. To do niego należało udowodnienie, że podjęła słuszną decyzję.
– Nie zamierzam cię zawieść – powiedział Sebastian.
– No to dobrze – rozciągnęła usta w uśmiechu, zrobiła krok do przodu i go przytuliła.
Trzymała go w uścisku mocniej i dłużej, niż kiedykolwiek śmiałby marzyć.
Erik dowiedział się, że Jan Ceder czeka w jednym z dwóch pokoi przesłuchań. Nazywali tak te pomieszczenia, ale wiedział, że niezbyt często odbywają się tam przesłuchania. Najczęściej wykorzystywano je do przeprowadzania ocen pracowników, prywatnych rozmów telefonicznych, mniejszych zebrań, a czasem nawet jako miejsca, w których można uciąć sobie drzemkę.
Jak powiedziała Fredrika, Ceder nie wydawał się zdziwiony ani zaskoczony, kiedy po niego przyszli. Nie był też zły i nie stawiał oporu. Poszedł z nimi całkowicie dobrowolnie. Nie powiedzieli, dlaczego chcą z nim rozmawiać, choć kilkakrotnie o to pytał. Wskazywali tylko na sprawy, które wymagały wyjaśnienia, nie wdając się w szczegóły. Wszystko, co na niego mieli, Fredrika zebrała w teczce. Kopia dla Erika leżała na stole. Na koniec Fredrika skontaktowała się z Malin Åkerblad, prokurator prowadzącą śledztwo, i uzyskała zgodę na rewizję. Wysłała już kolegów do domu Cedera.
Erik z uznaniem kiwnął głową i poprosił o kilka minut na zapoznanie się z materiałem. Przy okazji zapytał, czy mógłby się napić kawy, która byłaby choć trochę cieplejsza od temperatury pokojowej. Fredrika odpowiedziała przecząco. Na komisariacie nie było takiej możliwości. Po weekendzie automat miał zostać oddany do naprawy.
Erik musiał się więc obyć bez kawy. Otworzył cienką teczkę.
Jan Ceder, urodzony w 1961 roku. O pięć lat starszy od Erika. Mieszkał u swoich rodziców, w niewielkim domu, kilka kilometrów od Carlstenów. Od 2001 roku był na zasiłku chorobowym. Dwukrotnie żonaty i rozwiedziony. Obie żony były Tajkami. Aktualnie był singlem. Rosjanka, o której mówił „kobieta, którą tu ściągnąłem”, odeszła od niego po kłótni w Boże Narodzenie, zakończonej zgłoszeniem pobicia, które później wycofała.
Erik odszukał fragment jego kartoteki. Była to znacznie dłuższa lektura.
Kilkakrotne prowadzenie samochodu bez uprawnień, jazda pod wpływem alkoholu, odebrane prawo jazdy, dwukrotnie zatrzymany przez policję w stanie nietrzeźwym, produkcja i sprzedaż bimbru, groźby i przemoc wobec urzędnika państwowego, złamanie prawa łowieckiego i jeszcze jedno pobicie kobiety – w tym przypadku zgłoszenie również zostało później wycofane.
Erik zamknął teczkę.
Alkohol i nieumiejętność kontroli popędów.
Zdecydowanie nadszedł czas na rozmowę z Janem Cederem.
Ceder siedział skulony przy stole w zwykłym białym T-shircie i znoszonych dżinsach. Miał nieogolone, zapadnięte policzki i rude włosy, którym przydałyby się mycie i wizyta u fryzjera. Przez suchą skórę w okolicach kostropatego nosa wyraźnie prześwitywały cienkie naczynka. Przekrwionymi oczyma patrzył, jak umundurowany policjant wychodzi z pokoju. Erik i Fredrika usiedli. Fredrika włączyła stojący na stole dyktafon. Podała datę, powiedziała, że jest to przesłuchanie Jana Cedera, i zakończyła informacją, że w pokoju przesłuchań jest również obecny komisarz Erik Flodin. Następnie umilkła. Erik odchrząknął i spojrzał w zmęczone oczy Cedera.
– Chcemy porozmawiać trochę na temat rodziny Carlstenów.
Jan Ceder wydał z siebie głębokie westchnienie, które brzmiało jak wyraz autentycznego zmęczenia.
– Co takiego według nich zrobiłem?
– A co pan zrobił?
– Nic, ale ten chłopak przyszedł tu i pobrał, te, no… – Ceder wyciągnął przed siebie lekko drżącą rękę – próbki z moich dłoni, chciał też dostać moją kurtkę, koszulę i buty. O co tu właściwie chodzi?
Erik postanowił nie odpowiadać na to pytanie. Jeszcze nie.
– Groził pan Emilowi i Fredowi Carlstenom przedwczoraj koło basenu w Torsby, po zajęciach z pływania – powiedział, nie odrywając wzroku od Cedera.
– Nie groziłem im.
Erik odwrócił się do Fredriki, która otworzyła teczkę leżącą przed nią na stole.
– Mieli… – Fredrika znalazła odpowiednią kartkę w cienkim pliku i zaczęła czytać: – „cholernie uważać, żeby któryś z nich nie stanął na drodze następnej kuli”.
– To brzmi jak groźba – wtrącił Erik.
Jan Ceder przeniósł spojrzenie z Fredriki na Erika i wzruszył ramionami.
– Trochę wypiłem.
– To w dalszym ciągu groźba.
– Byłem pijany.
– Wie pan, co sobie myślę, kiedy ludzie tacy jak pan tłumaczą swoje głupie zachowanie tym, że byli pijani?
W pokoju zapadła cisza. Ceder prawdopodobnie spodziewał się, że Erik będzie mówił dalej, nie czekając na odpowiedź. Po kilkudziesięciu sekundach ciszy zrozumiał, że się pomylił.
– Nie, nie wiem, co pan sobie myśli.
– Myślę: „Czy on uważa mnie za idiotę?” – Erik pochylił się nad stołem. Lekko, ale to wystarczyło, żeby Ceder odrobinę się cofnął. – Alkohol nie wtłacza do głowy żadnych nowych myśli, rozwiązuje tylko język i sprawia, że człowiek mówi to, co na trzeźwo zachowałby dla siebie. Groził im pan śmiercią.
Ceder odchrząknął. Wyglądało na to, że nagle nie czuje się już tak pewnie. Potarł dłonią siwy zarost.
– W takim razie mogę ich przeprosić. Jeśli przestraszyłem chłopaka albo coś takiego.
Zanim Erik zdążył odpowiedzieć, komórka Fredriki zaczęła wibrować na stole. Erik posłał jej spojrzenie pełne dezaprobaty, ale Fredrika to zignorowała i spojrzała na wyświetlacz, po czym ku jego wielkiemu zdziwieniu odebrała. Obaj mężczyźni umilkli i czekali na zakończenie rozmowy. Słychać było tylko mamrotanie i jednosylabowe pytania Fredriki.
Ceder po raz kolejny odchrząknął i zapytał:
– Jest może kawa?
– Nie ma nic na ciepło – odparł Erik i w tym samym czasie Fredrika zakończyła rozmowę. Erik już miał wygłosić jakiś kąśliwy komentarz i podjąć przesłuchanie, kiedy nachyliła się do niego i szepnęła mu coś do ucha.
Ceder zauważył, że były to najwyżej trzy zdania, ale kiedy Erik ponownie się do niego zwrócił, można było odnieść wrażenie, że właśnie te zdania napełniły go nową energią.
– Ma pan licencję na dwie sztuki broni kulowej i jedną sztukę broni śrutowej – zaczął, otwierając małą teczkę, którą przyniósł ze sobą. – Strzelbę… – Erik spojrzał na dokumenty, które miał przed sobą – Benelli Supernova, kaliber dwanaście. Zgadza się?
Ceder pokiwał głową.
– Proszę odpowiadać słownie – wtrąciła się szybko Fredrika. – Ze względu na nagranie – dodała, wskazując głową dyktafon.
– Tak – powiedział Ceder przesadnie głośno i wyraźnie. – Mam benelli supernovę, kaliber dwanaście.
– Właśnie dzwonili koledzy, którzy przeprowadzali rewizję w pańskim domu – powiedział Erik, zrobił krótką pauzę i znów się pochylił. Tym razem mocniej. Bardziej łapczywie. – Nie mogą jej znaleźć. Może pan powiedzieć, gdzie ona jest?
– Została skradziona.
Odpowiedź padła szybko i bez namysłu. Erik nie potrafił rozstrzygnąć, czy była szczera, czy wyćwiczona. Miał jednak cztery osoby, które zabito z broni śrutowej, a Jan Ceder nie wiedział, co się stało z jego śrutówką.
Cóż za zbieg okoliczności.
Nie zamierzał tak szybko odpuszczać.
– Kiedy to się stało?
– Chyba kilka miesięcy temu. Jakoś przed Bożym Narodzeniem…
– Nie widzę żadnego zgłoszenia w tej sprawie – oznajmił Erik, wskazując leżącą na stole teczkę.
– Nie zgłaszałem tego.
– Dlaczego?
Po raz pierwszy, odkąd Fredrika i Erik weszli do pokoju, na ustach Jana Cedera zagościł delikatny uśmiech. Po wizycie u fryzjera przydałoby mu się spotkanie z dentystą, pomyślał Erik.
– Po co miałbym to robić? Przez ostatnie dziesięć lat nie rozwiązaliście ani jednej sprawy włamania.
To fakt, odsetek wyjaśnionych spraw tego typu jest żenująco niski, pomyślał Erik, ale większość praworządnych obywateli i tak je zgłasza. Ceder jednak tego nie zrobił. Choć z drugiej strony trudno byłoby go uznać za praworządnego.
– Tego typu broń kosztuje pewnie około dziesięciu tysięcy koron. – Erik odchylił się odrobinę do tyłu, a jego głos przybrał ton swobodnej pogawędki.
– Coś koło tego. – Ceder wzruszył ramionami, jakby chcąc podkreślić, że nie wie, ile w dzisiejszych czasach kosztuje benelli supernova kaliber 12.
– To duża kwota. Nie chciał pan dostać pieniędzy z ubezpieczenia? Żeby to zrobić, trzeba zgłosić kradzież na policję.
– Nie mam żadnych ubezpieczeń.
– Żadnych? – nie wytrzymała Fredrika.
Ceder odwrócił się w jej kierunku.
– To chyba nie jest nielegalne?
– Nie. Głupie owszem, ale nie nielegalne.
Ceder znów wzruszył ramionami. Następnie podrapał się po nosie i skrzyżował ręce na piersi. Całą swoją postawą wyraźnie komunikował, że wyczerpali już temat. Erik był skłonny się z nim zgodzić. Do niczego więcej nie dojdą. Nadszedł czas wrócić do tematu Carlstenów.
– Gdzie pan był wczoraj? – zapytał, ponownie takim tonem, jakby właśnie siedzieli przy kawie.
Erik Flodin uderzył w bezużyteczny automat stojący w kuchni. Był zestresowany. Przesłuchanie zostało przerwane, kiedy Ceder zażądał adwokata. On nie miał kogo zaproponować, więc teraz czekali, aż do Torsby dojedzie obrońca z urzędu. Fredrika, która pojechała do domu rodziców Cedera, chwilę wcześniej dzwoniła z informacją, że jak dotąd nie udało się znaleźć nic, co powiązałoby go ze zbrodnią popełnioną kilometr dalej. W stodole na obrzeżach posiadłości jeden z techników znalazł za to wilczą skórę. Jeszcze świeżą, bo była natarta solą i rozpięta do wyschnięcia. Fredrika stwierdziła chłodno, że jeżeli nie znajdą nic innego, może znowu da się go oskarżyć o kłusownictwo, po czym się rozłączyła.
Na domiar złego nie miał kawy.
Nie udało im się nic ustalić. Mieli tylko groźby Cedera. Jeżeli go z niczym nie powiążą, będą w zasadzie musieli zacząć od początku. To było jego pierwsze duże śledztwo od czasu awansu. Nie mógł zawieść, a czas uciekał. Morderca wkrótce zyska półtorej doby przewagi. Kluczowe pierwsze dwadzieścia cztery godziny już dawno minęły.
Będą potrzebowali pomocy.
On potrzebował pomocy.
Nie było zbyt wielu osób, które mógłby o nią poprosić. Od razu odrzucił Hansa Olandera, swojego szefa z Karlstad. W walce o posadę nadkomisarza Olander wspierał jego kontrkandydata Pera Karlssona i wcale się z tym nie krył.
– No to zobaczymy, jak sobie poradzisz – brzmiały pierwsze słowa, jakie skierował do Erika po ogłoszeniu wyników. Nie był to człowiek, którego należało prosić o pomoc zaledwie dwa miesiące później. Poza tym Olander już dał do zrozumienia przez telefon, że chętnie przejmie dochodzenie, skoro jego złożoność wymagała, jak się wyraził, „starszeństwa”. Tylko kredyt zaufania, jaki miał u komendanta głównego, pozwalał mu na razie utrzymać się na stanowisku prowadzącego śledztwo. Komendantem była Anna Bredholm, jedna z najbliższych przyjaciółek Pii, nie chciał jednak prosić jej o pomoc. Wyglądałoby to tak, jakby robił karierę dzięki kontaktom żony. Taka złośliwa opinia już krążyła i w żaden sposób nie chciał jej umacniać. Potrzebował kogoś, kto nie był zamieszany w polityczne rozgrywki w Värmlandii.
– To żaden wstyd nie radzić sobie ze wszystkim samemu – mawiała jego matka. Miała oczywiście rację, ale jakie wrażenie zrobi, jeśli już w drugiej dobie swojego pierwszego dużego śledztwa zażąda pomocy z zewnątrz? Nie trzeba być geniuszem, żeby przewidzieć, co pomyśli Olander, ale reszta? Czy podkopie swój autorytet i utrudni przyszłą karierę? Czy pokaże, że jest słaby?
Kij z tym, pomyślał. Jeżeli morderstwo Carlstenów nie zostanie wyjaśnione, wyjdę na niekompetentnego. To jeszcze gorsze.
W wyobraźni zobaczył małego zastrzelonego chłopca w szafie.
Nadszedł czas wezwać najlepszych.
Patrzenie na nią nigdy nie sprawiało mu trudności.
Wręcz przeciwnie, kochał wodzić wzrokiem po jej ustach, nosie i policzkach, na koniec zatrzymując się na oczach. Czasami obserwował ją potajemnie w biurze. Było coś szczególnego w przyglądaniu się jej, kiedy nie zdawała sobie z tego sprawy. Najczęściej jednak wyczuwała, że jest obserwowana, a wtedy szybko odwracał wzrok i udawał niewiniątko. Kiedy jednak z powrotem na nią spoglądał, uśmiechała się.
Niestety ostatnimi czasy, zanim zdarzył się wypadek, najczęściej patrzyła na niego z zakłopotaniem.
Tak właśnie rozwinął się ich związek. W niewłaściwy sposób. Nie wiedział, jak do tego doszło.
Miała rozwieść się z Mickem i Torkel liczył na to, że z potajemnego kochanka awansuje na życiowego partnera. Tak się jednak nie stało. Mało tego, spotykali się jeszcze rzadziej. Ona go unikała, a on tęsknił.
Trudno mu było pogodzić się z tym, że nie chce go w innej roli niż kochanka. Teraz jednak stał przed jeszcze większym wyzwaniem niż smutek po odrzuceniu.
Nie mógł już patrzeć na jej twarz.
Choćby teraz, kiedy leżała na sofie w dużym pokoju, przykryta wełnianym kocem w czerwone cętki. Jakkolwiek się starał, widział tylko biały opatrunek, który zakrywał jej prawe oko, skrywając twarz, którą tak kochał. Wiedział, że musi patrzeć jej w oczy, ale coś sprawiało, że nie potrafił. Kula uszkodziła prawą gałkę oczną i nerw wzrokowy, ale na szczęście, zdaniem lekarzy, kąt strzału był tak duży, że pocisk wyszedł skronią, nie powodując większych szkód. Ursula straciła jednak prawe oko.
Wstał, żeby przez chwilę nie myśleć o opatrunku. Ruszył w stronę kuchni w jej mieszkaniu.
– Chcesz więcej kawy? – zapytał.
– Dolej sobie – odparła. – Ja jeszcze mam.
Torkel popatrzył na trzymaną w dłoni filiżankę i poczuł się głupio – prawie nic nie wypił. Czy było jasne, że uciekł? Nie mógł już się cofnąć, więc wszedł do kuchni.
– Trochę doleję – powiedział głównie do siebie, starając się, żeby filiżanka wyglądała na pustą. Usłyszał za sobą głos Ursuli.
– Jak się czuje Vanja?
Torkel zatrzymał się przy czarnym ekspresie do kawy stojącym koło piekarnika.
Prawdę mówiąc, nie miał pojęcia. Ostatnio myślał tylko o Ursuli. Prawie nie bywał w biurze i liczył na to, że nie pojawią się żadne zadania wymagające dłuższej obecności ekipy. Chciał poświęcić całą uwagę Ursuli.
– Chyba dobrze – powiedział w końcu.
– Jesteś pewien? – w jej głosie słychać było powątpiewanie. – Wpadła przedwczoraj. Wydawała się przybita.
Słuchając jej słów, Torkel dla niepoznaki dolał kilka kropel do filiżanki.
– Nie widywałem się z nią za często – przyznał. – Słyszałem, że ma jakiś problem w domu. Ale, szczerze mówiąc, nie wiem.
Miał ochotę dodać: „Myślałem przede wszystkim o tobie”. Wrócił do salonu i usiadł z powrotem.
– Spędzałeś ze mną dużo czasu – powiedziała Ursula i po raz pierwszy od dawna uśmiechnęła się do niego. – Naprawdę chcę ci za to podziękować.
Powoli pochyliła się i chwyciła go za rękę. Jej dłoń była cieplejsza niż zwykle. Ale równie miękka. Poczuł, że brakowało mu dotyku.
Zrobiło mu się ciepło w środku. Śmieszne, że tak niewiele było trzeba. Próbował skoncentrować się na oku, które wciąż jeszcze miała. Na niebieskoszarej tęczówce. Wyglądało na zmęczone. Ale mimo wszystko to była ona. Tam w środku była Ursula. Na sekundę udało mu się zapomnieć o cholernym opatrunku.
– Każdego dnia odwiedzałeś mnie w szpitalu i jesteś tu przez cały czas. Naprawdę to doceniam, ale… – Ursula się zawahała – to trochę dziwne uczucie.
– Męczy cię to?
– Mam być szczera?
Ostrożnie puściła jego dłoń i się odwróciła. Torkel nie potrzebował żadnej innej odpowiedzi. Ursula jednak kontynuowała, choć w zasadzie powiedziała już wszystko.
– To skomplikowane. Wiem, że chcesz więcej niż ja, i właśnie dlatego to takie trudne. Jesteś przy mnie i się mną opiekujesz, a ja cię tylko rozczarowuję.
– Wcale nie.
– Już to zrobiłam. Prawda?
Torkel skinął głową. Miała rację. Nie było sensu udawać, że jest inaczej. Miał mnóstwo pytań. Ale jedno przyćmiewało wszystkie inne: Co robiła w domu Sebastiana?
To nie był tylko zbieg okoliczności. Torkel miał pewność.
Dokładnie przestudiował wszystkie protokoły przesłuchań Ellinor Bergkvist i Sebastiana.
Zajmowały sto czterdzieści dziewięć gęsto zapisanych stron. Za każdym razem Ellinor utrzymywała, że ona i Sebastian byli w długim związku. Błyskawicznie się w sobie zakochali i Sebastian poprosił, żeby się do niego wprowadziła. Strona za stroną Ellinor opisywała ich relację, do której najlepiej pasowało określenie: związek z lat pięćdziesiątych. Gotowała, zajmowała się domem, co piątek kupowała kwiaty, a on pracował i odpowiadał za finanse, a wracając z pracy, zastawał nakryty stół i kobietę chętną na seks. Trwało to miesiącami, aż do dnia, kiedy wyrzucił ją z domu i zmienił zamki. W odwecie przytknęła pistolet do wizjera w drzwiach jego mieszkania. Miała zamiar pokazać Sebastianowi, że nie można jej tak traktować. Chciała go zranić albo zabić. Raz po raz powtarzała, że nie wiedziała, iż w mieszkaniu był ktoś inny.
Sebastian Bergman, jaki wyłaniał się z tych stu czterdziestu dziewięciu stron, zdziwił Torkela. W pewnym sensie nie poznawał człowieka, którego kiedyś nazywał przyjacielem. Mężczyzny, którego, jak mu się wydawało, mimo wszystko dobrze znał. Na początku, kiedy przeczytał tylko zeznania Ellinor, był przekonany, że kobieta kłamie. Nie ulegało wątpliwości, że brakuje jej piątej klepki. Wyników kompleksowych badań jeszcze nie było, ale wątpił, że w procesie, który miał ruszyć mniej więcej za miesiąc, zostanie skazana na leczenie psychiatryczne.
Sebastian podczas przesłuchania potwierdził jednak w zasadzie wszystkie jej zeznania. Inaczej wyjaśnił jednak jej obecność w jego mieszkaniu. Według niego wprowadziła się tam, żeby chronił ją przed Edwardem Hinde, który mógłby chcieć ją zabić, i już tak zostało. Cała reszta jej słów zyskała potwierdzenie. Sebastian, który z zasady nigdy nie spotykał się z tą samą kobietą więcej niż raz, żył w długim konkubinacie.
Podczas przesłuchań Sebastian czuł się bardzo źle i okazywał lęk, ale nigdy nie odwiedził Ursuli w szpitalu. Tak przynajmniej sądził Torkel. Może nie dał rady, bo za bardzo się wstydził. A może po prostu go to nie obchodziło. Torkel nie miał pojęcia. Lektura przesłuchań potwierdziła jedynie to, co już i tak wiedział: ni w ząb nie rozumiał Sebastiana Bergmana.
Czuł, że musi zadać pytanie.
– Czy Sebastian przyszedł cię odwiedzić?
– Raz.
Widział po Ursuli, że chce zmienić temat, ale i tak kontynuował. Nie potrafił odpuścić.
– Jak to możliwe? Nie rozumiem go.
– A ja rozumiem – odparła Ursula z lekkim smutkiem. – To mistrz w unikaniu wszystkiego, co bolesne.
– To niezbyt dobra cecha.
– Myślę, że to bardziej mechanizm obronny, i pocieszam się, że to on najbardziej cierpi w tej sytuacji.
Podniosła się i znów wzięła go za rękę. Torkel poczuł ciepło na policzkach. Przynajmniej go widziała. Gdy chodziło o Ursulę, długo żył nadzieją. Mógł pożyć jeszcze trochę.
Fakt, że go widziała, był lepszy niż nic.
Z drugiej strony była w domu u Sebastiana. Nie u niego.
Spróbował odepchnąć tę myśl i skoncentrować się na cieple jej dłoni. Dotyk powinien go uspokajać, ale tak nie było. Sebastian, choć nieobecny, stał między nimi.
Z zamyślenia wyrwał go dzwonek telefonu.
Van jechał trasą E20 na południe.
Jak zawsze za kierownicą siedział Billy. Jak zawsze jechał za szybko. Dawniej Torkel prosił go, żeby zwolnił. Nie tym razem. Tym razem patrzył przez okno na rzędy sosen otaczających drogę z obu stron. Ów widok zdawał się dominować w Szwecji, kiedy tylko opuszczało się teren zabudowany. Lasy, lasy i jeszcze raz lasy. Z tyłu siedzieli Sebastian i Vanja. Obok siebie. Torkelowi wydało się to dziwne. Kiedy ostatnio widział ich razem, Vanja trzymała Sebastiana na dystans. Coś się musiało stać.
Z przodu, tam gdzie zwykle siedziała Ursula, stał teraz ich bagaż.
Nagle Torkel usłyszał rechot Sebastiana. Najwyraźniej Vanja powiedziała coś zabawnego. Na miejscu Ursuli stał bagaż, ale Sebastian śmiał się jak gdyby nigdy nic. Z jeszcze większą irytacją Torkel przeniósł wzrok z powrotem na odwieczny las.
Po kilku godzinach skręcili w drogę 62, którą mieli dojechać do Torsby w północnej Värmlandii. Billy nigdy tam nie był i podejrzewał, że pozostali również jadą w to miejsce po raz pierwszy. Na stronie internetowej gminy oznajmiano z dumą, że w Torsby swoje pierwsze dryblingi ćwiczyli Sven Göran „Svennis” Eriksson i Markus Berg, a także że znajduje się tam jedyny w Szwecji tunel do biegów narciarskich. Billy kojarzył Svennisa głównie z opisywanych przez kolorową prasę historii damsko-męskich, o Markusie Bergu nie słyszał w ogóle, a na nartach ostatni raz jeździł w wieku trzynastu lat. Chętnie jednak spróbowałby znowu. Tunel zapowiadał się nieźle.
– Żartowałam! Żartowałam, kochanie.
Billy bardzo dobrze pamiętał te słowa. Właśnie rozwiązali sprawę masowego grobu w górach Jämtlandii. Zastrzelił Charlesa Cederkvista. Któregoś ranka dał My klucz od mieszkania. Kiedy się przytulili, wyszeptała, że kolejnym krokiem powinien być ślub. W maju. Zobaczyła jego zdziwienie i pewnie też przerażoną minę. Objęła go jeszcze raz.
– Żartowałam! Żartowałam, kochanie.
Dokładnie to powiedziała. Co do słowa.
Kiedy jednak dwa miesiące później przyszła z listą stu pięćdziesięciu gości, prosząc, żeby pomógł jej ją trochę zredukować, dotarło do niego, że majowy ślub jest jak najbardziej realny.
My.
Kochał ją. Nie miał co do tego wątpliwości.
Wszystko jednak potoczyło się tak szybko.
W dzień święta midsommar minie rok, odkąd się poznali. I będą już przeszło miesiąc po ślubie.
Jego próby zwolnienia tempa, w jakim zmierzali do ołtarza, były daremne w obliczu jej namiętnego przekonania, że właśnie to powinni zrobić. Gdyby w swej małostkowości nie cieszył się na ich wspólną przyszłość, wyglądałoby to tak, jakby jej nie kochał.
A przecież kochał ją ogromnie.
Wszystko, od jej żywiołowości po sposób, w jaki na niego patrzyła, kiedy leżeli koło siebie w łóżku. Kochał to, że wszystko, do czego się brała, robiła na sto procent. Że dzięki niej urósł. Przy niej czuł się jak jedyny mężczyzna na świecie, a dla kogoś, kto zawsze czuł się jak postronny obserwator, było to wspaniałe uczucie.
Ustąpił, wstydząc się własnej ostrożności.
Szczerze mówiąc, nigdy nie wyobrażał sobie siebie przed ołtarzem. Prawdopodobnie odzywały się tu echa rozwodu rodziców. Miał wtedy dziewięć lat i wielokrotnie, kiedy wykorzystywali go jako narzędzie przeciwko sobie, czuł się bardziej dorosły od nich. Przede wszystkim jednak chodziło o to, że wszystko potoczyło się tak szybko. Nie był z tego zadowolony. Lubił sobie wszystko przemyśleć i poukładać, ale My wciąż oglądała nowe lokale weselne, mierzyła nowe stroje i proponowała kolejne osoby, które mogliby zaprosić. W końcu dał za wygraną, dochodząc do wniosku, że ich wspólna wielka chwila jest bardziej jej niż jego. Że po raz kolejny stoi trochę z boku i analizuje, zamiast uczestniczyć. Tak po prostu było. Tłumaczył sobie, że jest mu z tym dobrze. Mimo wszystko miał nadzieję, że sprawa morderstw w Torsby okaże się łatwa do rozwiązania, a on szybko wróci i przyłączy się do planowania. Nic jednak na to nie wskazywało. Ktoś uśmiercił całą rodzinę. Mieli jednego podejrzanego, ale, o ile wiedział, dowody przeciwko niemu były słabe. Zazwyczaj przed zadaniem czuł się skupiony i wygłodniały, ale teraz był rozkojarzony. Jakby był nie tam, gdzie trzeba.
Spróbował odpędzić te myśli i skoncentrować się na monotonnej drodze przed sobą. Był mały ruch i wskazówka prędkościomierza powędrowała powyżej stu czterdziestu kilometrów na godzinę. Billy odrobinę zwolnił. Zazwyczaj to Torkel jako pierwszy zwracał mu uwagę, kiedy przekraczał prędkość, ale teraz od początku podróży milczał i przez większość czasu wyglądał przez okno. Ostatnio chyba trochę się postarzał. Nic dziwnego, wypadek Ursuli dotknął ich wszystkich. Ursula i Torkel zajmowali w grupie pozycje liderów. Billy wiedział, że nie tylko Torkel odczuwa jej brak, lecz także cała reszta, a zwłaszcza on sam. Zdawał sobie sprawę, że powinien ostro się zabrać do wszystkich kwestii technicznych, i nie wiedział, czy sam jeden jest gotów objąć tę odpowiedzialną funkcję. Ekipa w pewnym sensie także straciła oko.
Dwójka z tyłu nie wydawała się jednak specjalnie przybita. To dziwne, pomyślał Billy, zerkając na nich w lusterku. Kiedy ostatni raz widział Vanję, była wściekła na Sebastiana i przekonana, że chce zniszczyć jej życie.
Teraz wyglądali jak dwójka dzieci jadących na kolonie.
Ostatnimi czasy Billy nabierał coraz silniejszego przekonania, że ciągłe próby zaprzyjaźnienia się z Vanją wynikają z jakiegoś ukrytego interesu Sebastiana. Zaczęło się od tego, że przy ich pierwszym spotkaniu w Västerås Sebastian poprosił go o odszukanie adresu niejakiej Anny Eriksson. W listopadzie 1979 roku Anna Eriksson napisała list do jego matki i Sebastian chciał ją odnaleźć. Wtedy Billy za bardzo się nad tym nie zastanawiał, ale po czasie uświadomił sobie, że matka Vanji nazywa się Anna Eriksson. Później jej nazwisko pojawiło się na liście potencjalnych ofiar mordercy. Wszystkie łączyło to, że spały z Sebastianem. A więc miał romans z matką Vanji, a Vanja urodziła się w lipcu 1980 roku, mniej więcej siedem miesięcy po napisaniu listu.
Kiedy Vanja się dowiedziała, że Valdemar nie jest jej ojcem, Billy był już pewien, że jest nim Sebastian.
To było o jeden zbieg okoliczności za dużo.
Im dłużej o tym myślał, tym bardziej wszystko się zgadzało. Sebastian próbował zbliżyć się do Vanji, kiedy tylko miał okazję. Nigdy jednak w sensie seksualnym. Billy widywał Sebastiana z innymi kobietami. Był niedwuznaczny. Jasno dawał do zrozumienia, o co mu chodzi. Flirtował nawet z Ursulą. Ale nigdy z Vanją. Ani razu. A mimo to chciał być blisko niej.
Billy nagle poczuł, że chce się dowiedzieć, czy to prawda. Mieć pewność. Nie mógł żywić tak mocnego podejrzenia i nic z tym nie zrobić.
Zauważył, że znów przekroczył sto czterdzieści kilometrów na godzinę. Tym razem nie redukował prędkości. Chciał jak najszybciej dotrzeć do Torsby i zaczynać.
Kiedy skręcili, żeby zgodnie z poleceniem zaparkować na tyłach budynku przy Bergebyvägen 22, zobaczyli, że przed domem stoi około dziesięciu osób. Widząc kamery i mikrofony, Torkel domyślił się, że to dziennikarze. Rozpoznał zresztą jednego z nich. Był to Axel Weber z „Expressen”. Ich spojrzenia spotkały się na krótko, kiedy czarny van skręcił w otwartą bramę. Torkel zdążył zobaczyć, że Axel usuwa się na bok i wkłada rękę do kieszeni. Dziesięć sekund później zadzwoniła jego komórka. Odebrał krótkim „tak”.
– Jesteście w Torsby? – zapytał Weber bez słowa powitania.
– Być może.
– Co w takim razie powiesz o tych morderstwach?
– Nic. – Torkel otworzył drzwi i wysiadł z samochodu. Przyjemnie było się przeciągnąć po podróży, nawet jeśli cała czwórka siedziała wygodnie. Z domu tylnymi drzwiami wyszedł mężczyzna koło pięćdziesiątki i szybkim krokiem ruszył w ich stronę. – Nie spotkałem się jeszcze z prowadzącym śledztwo, więc będziesz musiał trochę poczekać.
– Możesz dać znać, kiedy się z nim spotkasz?
– Nie, nie mogę. – Torkel przerwał połączenie i schował telefon do kieszeni.
Mężczyzna stanął koło nich.
– Cześć, jestem Erik Flodin. Cieszę się, że mogliście przyjechać. – Kiwnął głową wszystkim i wyciągnął rękę do Torkela.
– Torkel Höglund – przedstawił się Torkel, ściskając mu dłoń.
Pozostali członkowie ekipy również się przedstawili, po czym wszyscy weszli do budynku, który na pierwszy rzut oka przypominał Torkelowi nieczynną stację kontroli pojazdów.
Erik zebrał ich w aneksie kuchennym, przeprosił, że nie ma kawy, powiedział, że bardzo się cieszy, iż Krajowa Policja Kryminalna zdecydowała się im pomóc, a następnie pokrótce zreferował wszystko, co wiedzieli na temat rodziny i czterech zabójstw. Billy, Vanja i Torkel słuchali w skupieniu, od czasu do czasu zadając pytania. Sebastian się wyłączył. Na tym etapie, kiedy przejmowali sprawę od lokalnej policji, zwykle siedział gdzieś na uboczu, popijał kawę i słuchał jednym uchem. Ponieważ jednak w tej zapomnianej przez Boga dziurze nie mogli nawet zaproponować ciepłego napoju, darował sobie słuchanie i siedział pogrążony w myślach.
– Jak chcecie działać? – głos Erika Flodina przywrócił go do rzeczywistości. Sprawa została przekazana w ich ręce i od teraz planowanie miało należeć do Torkela.
– A więc macie podejrzanego, tego Cedera? – zapytała Vanja.
– No tak… – Erik zawahał się na moment. – Groził tej rodzinie, ale teraz wydaje się, że może mieć alibi.
– Vanja, Sebastian, zajmijcie się nim – polecił Torkel, wstając. – Billy i ja pojedziemy na miejsce zbrodni.
– Dopilnuję, żeby Fredrika dotrzymała wam towarzystwa – powiedział Erik i wyszedł. Sebastian popatrzył na Torkela, który zbierał dokumenty ze stołu.
Torkel i Billy.
On i Vanja.
Pasowało mu to idealnie, ale czy Torkel chciał w ten sposób zaznaczyć swój dystans?
Podczas wielogodzinnej podróży do Torsby niewiele się do siebie odzywali. Zamienili może z dziesięć zdań. Sebastian próbował sobie przypomnieć, czy zwykle rozmawiali więcej w samochodzie, i doszedł do wniosku, że chyba nie. Tłumaczył sobie, że zeszłym razem było podobnie. Jechali wtedy z Östersund do schroniska górskiego, którego nazwy już nie pamiętał. Poza tym Torkel dokonał właściwego wyboru, biorąc pod uwagę, w czym każde z nich było dobre. Sebastian nie przydałby się na miejscu zbrodni. Z drugiej strony on i Vanja byli nie do pobicia w sali przesłuchań.
Mimo wszystko czuł, że któregoś dnia będą musieli porozmawiać o tym, co stało się tamtego wieczoru.
Porozmawiać o Ursuli.
Ale nie teraz.
Choć pomieszczenie, w którym się znajdowali, było zbyt małe, by mówić o przestrzeni biurowej, mieściło się tam pięć biurek. Dwie pary stały naprzeciwko siebie pod oknami, a piąte, samotne, po lewej stronie drzwi. Siedzący przy nim Sebastian ospale studiował przyklejone taśmą dziecinne rysunki i zdjęcia, które przedstawiały czyjąś żonę i dzieci. Jednocześnie odsłuchiwał nagranie przesłuchania Jana Cedera.
Rozmawiali już o groźbach i skradzionej broni, a teraz pojawił się wątek ubezpieczeń. Na razie nic ciekawego. Sebastian wziął do ręki długopis i dorysował dużego penisa jednemu z kreskowych ludzików. Uśmiechnął się sam do siebie. Dziecinne, ale fajne.
– Gdzie pan był wczoraj? – zapytał Erik na nagraniu. Sebastian zauważył, że Vanja nadstawiła uszu. Odłożył długopis i oparł się na krześle. Zaczął się zastanawiać, czy ktokolwiek miałby coś przeciwko temu, gdyby wyciągnął nogi na blat. Uznał, że ma to w dupie. Erik natychmiast posłał mu spojrzenie pełne dezaprobaty, on jednak to zignorował.
– Wczoraj?
– Tak. Wczoraj – powtórzył Erik.
– Byłem w Filipstad – odparł bez namysłu Ceder.
– Kiedy pan tam pojechał?
– We wtorek wieczorem.
– A kiedy pan wrócił?
– Dzisiaj. Przed południem. Zdążyłem pobyć w domu z godzinę, kiedy ona przyjechała mnie zabrać.
– Kiedy mówi „ona”, chodzi mu o Fredrikę – wtrącił Erik.
Vanja pokiwała głową i zanotowała coś w leżącej przed nią książce. Jeżeli Jan Ceder mówił prawdę, w dniu popełnienia morderstwa nie było go w okolicach Torsby.
– Jak dostał się pan na miejsce i jak stamtąd wrócił? – zapytał Erik na nagraniu.
– Autobusem 303 do Hagfors i 302 do Filipstad.
– Podał nam to – odezwał się Erik, kiedy po raz kolejny zapadła cisza. Trzymał foliowy woreczek z kawałkiem papieru w środku. Vanja wzięła go do ręki. Był to zmięty bilet Värmlandstrafiken.
Tam i z powrotem.
Wyjazd przedwczoraj. Powrót dzisiaj.
– Co pan tam robił? – brzmiało kolejne pytanie przesłuchania.
– Byłem u kolegów.
– Przez cały czas?
– Tak, trochę zabalowaliśmy i… tak, przez cały czas.
– Poproszę nazwiska i numery telefonów tych kolegów.
Rozległ się szmer – Fredrika podsuwała mu notes i długopis.
– O co tu właściwie chodzi? – zapytał Ceder po chwili.
Zapadła cisza, jakby policjanci w pokoju przesłuchań zastanawiali się, jak wiele ujawnić, i po chwili doszli do wniosku, że Ceder prędzej czy później i tak będzie musiał zostać poinformowany, dlaczego go zatrzymano.
– Carlstenowie nie żyją – odezwał się Erik. – Zostali zastrzeleni ze śrutówki. Co ma pan do powiedzenia na ten temat?
Erik wyłączył dyktafon.
– Nie miał nic do powiedzenia. Przynajmniej bez adwokata.
Wyjął taśmę z dyktafonu i schował z powrotem do pudełka. Następnie odwrócił się do Vanji.
– Fredrika zadzwoniła do ludzi, których wymienił, i najwyraźniej wszystko się zgadza. Ceder ma alibi.
– No to dlaczego tu jeszcze siedzi? – zapytał Sebastian.
Erik spojrzał na niego, w dalszym ciągu z lekką dezaprobatą, jak mu się wydawało. Zdjął nogi z biurka, wstał i zaczął chodzić po niewielkim pokoju.
– Zrozumiałem z tego, że Ceder był alkoholikiem i miał trudności z kontrolowaniem popędów. Tak mówiłeś?
Przystanął i spojrzał pytająco na Erika.
– Tak.
– Ale teraz sugerujesz, że zaplanował to w tak drobnych szczegółach, że postarał się o fałszywe alibi i na poparcie swojej historii kupił bilety autobusowe do Filipstad?
Erik nie odpowiedział, więc Sebastian mówił dalej.
– Jeżeli tak dokładnie to zaplanował, nie groziłby im chyba przy wszystkich, skoro dzień później miał zamiar pojechać do nich do domu i ich zastrzelić?
– Przecież mówię, że w tej chwili wygląda na to, że miał alibi – powiedział Erik z zaciętą miną, a w jego głosie pobrzmiewała kiepsko skrywana irytacja. – Ale wciąż możemy znaleźć resztki prochu lub krwi na jego dłoniach albo ubraniach. Jeżeli znajdziemy zaginioną broń, możemy porównać ją z łuskami z domu. Nie przesłuchaliśmy jeszcze sąsiadów Carlstenów, może ktoś widział Cedera w pobliżu ich domu. Jeżeli okaże się, że tak było, wrócimy do gry.
Sebastian pokręcił głową. Nie mógł powstrzymać uśmiechu.
– A może cofniemy się w czasie, staniemy pod ich domem i zobaczymy, kto strzela. To się wydaje bardziej realne.
– Sebastian, dosyć!
Vanja wstała. Sebastian odwrócił się do niej. W jej oczach pojawił się mrok. Znał go aż nazbyt dobrze. Była na niego zła. Wbijała w niego wzrok jeszcze przez kilka sekund, po czym odwróciła się do Erika.
– Przepraszam, on… czasami jest idiotą.
– Już miałem okazję się przekonać – odparł Erik znacznie łagodniejszym tonem, nie spuszczając wzroku z Sebastiana. – Niektórzy myślą, że skoro nie jesteśmy ze Sztokholmu, do niczego się nie nadajemy.
– To, że mieszkasz w dziurze, nie ma tu nic do rzeczy – oznajmił Sebastian przyjacielskim tonem. – W dużych miastach niekompetencja też nie jest zbyt sexy.
Vanja westchnęła w duchu. Właściwie nie była zdziwiona. Wiedziała, że Sebastian zupełnie nic sobie nie robił z tego, co myślą o nim inni, ale zwykle to Ursula przy każdej możliwej okazji krytykowała pracę lokalnej policji. Sebastian był nieznośny w obecności świadków i członków rodzin. Jakby podzielili się obowiązkami. Najwyraźniej jednak pod nieobecność Ursuli Sebastian sam troszczył się o to, żeby wszystkich do nich zrazić.
Vanja ponownie zwróciła się do Erika.
– Gdzie jest Ceder? Chcielibyśmy z nim porozmawiać.
Erik bez słowa minął Sebastiana i wyszedł na korytarz.
Kiedy weszli do pokoju, z krzesła podniosła się kobieta koło czterdziestki i wyciągnęła rękę w ich kierunku.
– Flavia Albrektsson, adwokat Jana Cedera.
Vanja przywitała się, przedstawiła, po czym wysunęła jedno z krzeseł po przeciwnej stronie stołu i usiadła.
– Flavia to rzadkie imię – odezwał się Sebastian.
Vanja odniosła wrażenie, że za długo ściska dłoń prawniczki.
– Tak.
– I piękne – dodał z uśmiechem, w końcu zwalniając uścisk. – Skąd się wywodzi?
Vanja przewróciła oczami. Gdyby Sebastian miał przed sobą czterdziestoletniego adwokata o imieniu Flavius, gówno by go obchodziło, skąd wywodzi się jego imię.
– Może omówimy to później – powiedziała neutralnym tonem Vanja. Następnie posłała Flavii krótki uśmiech i spojrzała na Sebastiana.
– Mam nadzieję, że tak będzie – rzekł Sebastian i również uśmiechnął się do Flavii.
Tym razem odpowiedziała na uśmiech. Sebastian wysunął krzesło koło Vanji i usiadł. Flavia zrobiła to samo. Sebastian przyjrzał się jej. Zobaczył ciemne włosy, obcięte na pazia, otaczające okrągłą, szczerą twarz. Oczy i usta podkreślone dyskretnym makijażem. Naszyjnik z pereł nad kołnierzem cienkiego szarego sweterka z wełny, który miała pod żakietem. Małe piersi. Obrączkę na lewej dłoni. Zwykle oznaczało to więcej roboty. Silniejszy początkowy opór, bardziej niepewny finał. Jeżeli naprawdę chciał się z kimś przespać w Torsby, powinien chyba zacząć od czegoś prostszego.
Vanja spojrzała na Sebastiana, doszła do wniosku, że nie zamierza on kierować przesłuchaniem, i skierowała uwagę na lekko przygarbionego mężczyznę u boku poprawnie ubranej kobiety. Wyglądał na zmęczonego.
– Proszę nam opowiedzieć o Carlstenach.
– Co mam opowiadać? – odparł Ceder i wzruszył ramionami.
Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki